Алаглай

Vitiligo (english)
Витилиго (ру́сский)

“Melanin” хэмээх будагч бодис бидний арьсны өнгийг тодорхойлж байдаг. Энэхүү будагч эс буюу меланин алга болох буюу цөөрөх үед арьс өнгөө алдаж цагаан болдог аж.

Өнөөгийн болон хожмын үндсэн зовуурь, шинж тэмдэг (PCSS|PCCS):

  • Нүүр, гар, уруул, хөл зэрэг наранд ил гардаг эрхтэний арьс эхний ээлжинд цайрах |гарын алга, хөлийн улнаас бусад ямар ч эрхтэн дээр гарах магадлалтай|
  • Арьс саарал болсноо яваандаа цагаан болно |pale patch of skin that gradually turns completely white|
  • Толбоны хүрээ нь заримдаа харлах |hyperpigmentation|
  • Адил тэгш хэмтэй гарах |энэ нь бараг 90% байдаг. non-segmental vitiligo| эсвэл тэгш бус хэмтэй гарах |энэ нь үлдсэн 10% байна. segmental vitiligo| гэх мэт болой.

Болзошгүй учир шалтгаанууд, эрсдэлт хүчин зүйлс (PCC, Pathogenesis буюу патогенез): Тодорхой шалтгаан нь бүрэн судлагдаагүй, тогтоогдоогүй.

  • Арьсны меланин дутагдах |lack of melanin: мелоницит хэмээх арьсны эсийн гаргадаг “будаг” буюу даавар|
  • Мэдрэлийн эс дэх химийн бодис | Neurochemicals – мэдрэлийн төгсгөлүүдийн гаргадаг химийн бодис нь мелоницит эсийг хордуулаад байдаг: тэгш бус хэмтэй гардаг алаглайны хувьд|
  • Гэр бүлийн удамшил |эцэг, эхийн аь нэг нь ауто дархлааны өвчтэй байх, жишээ нь, Пернициозны цус багадалт, цусны хорт хавдар – melanoma, тунгалгын хорт хавдар non-Hodgkin lymphoma|
  • Мелоницит эсийн өөрийн гажиг |A defect in the melanocytes causes them to destroy themselves| гэх мэт болой.

Хоол унд: Бууцай, бөөрөнхий ба далайн байцаа, шанцай, броколли, өргөст хэмх, түрэг шош, түүхий лууван зэрэг ногоо, гүйлс, интоор, ойн гүзээлзгэнийн жимс, инжир, амтат гуа, сагадай, алимны исгэсэн шүүс түлхүү хэрэглэнэ.

Оливын тос, хар перец, цагаан гаа, сармис, сонгино, шар гаа хоолондоо хийнэ.

Түүнчлэн таримал гоньд хэрэглэж байвал зохино. Энэ нь “psoralen” хэмээх бодис агуулна. Энэхүү бодис нь цагаан арьсыг бараан болоход тусална.

Зэс аяганд ус, хоолоо хийж идэж байх хэрэгтэй.Тэрээр үл исэлдүүлэх үйлдэл үзүүлнэ.

Аминдэм, эрдэс бодис: С, В-6, В-12, Д аминдэм, зэс ууна.

Болж өгвөл зайлсхийх эсвэл бага хэрэглэх зүйлс: Уурлаж уцаарлах, стрессээс зайлсхий. Харин мах бага иднэ.

Алаглайны сувиллын чанартай зөвлөмж (Treatment strategy-TS): Эмчилгээ, сувилгаа нь арьсны цайрсан хэсэг дээр мелонины ялгаруулалтыг сэргээх, меланоцит өдөөгч даавар (MSH)-ыг урамшуулах, нарнаас хамгаалах |vulnerable to sunburn|, нарны хэт ягаан туяаны мэдрэмжийг дээшлүүлдэг ургамал хэрэглэх |фотосенсибилизирующие препараты: повышает фоточувствительность кожи к ультрафиолету|, дархлаа зохицуулах, уураг тархи ба дотоод шүүрлийн үйл ажиллагааг дэмжих |neuroendocrine system effects- түмэн навчит ортууз|-эд чиглэнэ.

Иймд нарны хэт ягаан туяанаас хамгаалдаг нарны тос түрхэнэ. Аль болох наранд удаан байхгүй байхыг эрмэлзэнэ.

Болзошгүй учир шалтгаанууд, эрсдэлт хүчин зүйлс

Зохимжтой ба зохимжгүй эмийн үйлдэл

Зохимжтой ба зохимжгүй ургамлын бүтээгдэхүүн

Эх сурвалж

Тэмдэглэгээний утга

  • Ийм тэмдэг нь эмчилгээний өндөр үр дүнтэй бөгөөд эрдэм шинжилгээний туршилт, судалгаагаар нотлогдсон болохыг илэрхийлнэ.
  • Ийм тэмдэг нь хүний биед сайн нөлөөтэй гэдэг нь судалгаагаар нотлогдсон. Гэхдээ бүхэл ургамлын хувьд авч үзвэл 3 одтой бүтээгдэхүүнийг арай гүйцэхгүй аж.
  • Ийм тэмдэг нь эмчилгээ, шим тэжээлийн эерэг үр дүнтэй болохыг илэрхийлнэ. Голдуу ардын уламжлалт практикт олон зуун жилийн турш өргөн хэрэглэгддэг туршлагатай. Туршилтын амьтан дээр судлагдаж сайн нь тогтоогдсон. Өчигдрийн ардын эмчилгээнд хэрэглэдэг байсан эмийн ургамал өнөөдөр шинжлэх ухаанаар нотлогдсон эмчилгээ болдог гэдгийг санаандаа авбал зохино.
  • Ийм тэмдэг нь гаж нөлөө буюу зохимжгүй заалтыг илэрхийлнэ.
Aris archilgaa - Arisand ungu zus oruulah - Alaglai - “Melanin” hemeeh budagch bodis bidnii arisnii ungiig todorhoilj baidag. Enehuu budagch es buyuu myelanin alga boloh buyuu tsuuruh uyed aris unguu aldaj tsagaan boldog aj. Unuugiin bolon hojmiin undsen zovuuri, shinj temdeg (PCSS|PCCS): Nuur, gar, uruul, hul zereg narand il gardag erhtenii aris ehnii eeljind tsairah |gariin alga, huliin ulnaas busad yamar ch erhten deer garah magadlaltai| Aris saaral bolsnoo yavaandaa tsagaan bolno |pale patch of skin that gradually turns completely white| Tolbonii huree ni zarimdaa harlah |hyperpigmentation| Adil tegsh hemtei garah |ene ni barag 90% baidag. non-segmental vitiligo| esvel tegsh bus hemtei garah |ene ni uldsen 10% baina. segmental vitiligo| geh met boloi. Bolzoshgui uchir shaltgaanuud, ersdelt huchin zuils (PCC, Pathogenesis buyuu patogyenyez): Todorhoi shaltgaan ni buren sudlagdaagui, togtoogdoogui. Arisnii myelanin dutagdah |lack of melanin: myelonitsit hemeeh arisnii esiin gargadag “budag” buyuu daavar| Medreliin es deh himiin bodis | Neurochemicals – medreliin tugsguluudiin gargadag himiin bodis ni myelonitsit esiig horduulaad baidag: tegsh bus hemtei gardag alaglainii huvid| Ger buliin udamshil |etseg, ehiin ai neg ni auto darhlaanii uvchtei baih, jishee ni, Pyernitsioznii tsus bagadalt, tsusnii hort havdar – melanoma, tungalgiin hort havdar non-Hodgkin lymphoma| Myelonitsit esiin uuriin gajig |A defect in the melanocytes causes them to destroy themselves| geh met boloi. Hool und: Buutsai, buurunhii ba dalain baitsaa, shantsai, brokolli, urgust hemh, tureg shosh, tuuhii luuvan zereg nogoo, guils, intoor, oin guzeelzgeniin jims, injir, amtat gua, sagadai, alimnii isgesen shuus tulhuu hereglene. Oliviin tos, har pyeryets, tsagaan gaa, sarmis, songino, shar gaa hoolondoo hiine. Tuunchlen tarimal gonid hereglej baival zohino. Ene ni “psoralen” hemeeh bodis aguulna. Enehuu bodis ni tsagaan arisiig baraan bolohod tusalna. Zes ayagand us, hooloo hiij idej baih heregtei.Tereer ul iselduuleh uildel uzuulne. Amindem, erdes bodis: S, V-6, V-12, D amindem, zes uuna. Bolj ugvul zailshiih esvel baga heregleh zuils: Uurlaj utsaarlah, stryessees zailshii. Harin mah baga idne. Alaglainii suvilliin chanartai zuvlumj (Treatment strategy-TS): Emchilgee, suvilgaa ni arisnii tsairsan heseg deer myeloninii yalgaruulaltiig sergeeh, myelanotsit uduugch daavar (MSH)-iig uramshuulah, narnaas hamgaalah |vulnerable to sunburn|, narnii het yagaan tuyaanii medremjiig deeshluuldeg urgamal heregleh |fotosyensibiliziruyushchiye pryeparatii: poviishayet fotochuvstvityelinosti koji k ulitrafiolyetu|, darhlaa zohitsuulah, uurag tarhi ba dotood shuurliin uil ajillagaag demjih |neuroendocrine system effects- tumen navchit ortuuz|-ed chiglene. Iimd narnii het yagaan tuyaanaas hamgaaldag narnii tos turhene. Ali boloh narand udaan baihgui baihiig ermelzene. - Arhag stryess - Auto darhlaanii uvchluluud - Bambai bulchirhainii daavriin dutagdal (BBDD) - Buurnii deed bulchirhainii sulidaa - Ger buliin udamshil - Darhlaa sulrah - Narnii harshil - Noir bulchirhainii arhag urevsel - Noir bulchirhainii uilanhai - Noir bulchirhainii hort havdar - Undguvchnii helhee uilanhai - Setgel gutral - Us halzrah - Hodood gedes ungurgui, siimhii boloh - TSatsrag tuyaanii hordlogo /radio idevhit bodisiin hor gadagshluulah, himiin emchilgeeg horguijuuleh / - CHihriin shijingiin hev shinj 1, 2 - SHimegch gadagshluulah - Eleg bugluruh - Eleg tsevershuuleh (eleg bohirdson) - Elegnii arhag urevsel - Elegnii dutagdal - Darhlaa zohitsuulah - Uurag tarhi ba dotood shuurliig demjih - Agil muug - Ajigiin tos - Altantsegtsuuhei - Bag honhontsetseg - Baga lavshiga - Guramsan ajig - Guzeelzgene - Gunjidiin ur, tos - Dontuulagch hool huns, sergeesh - Doshontsgiin tsomog - Javiin toson turhleg - Zerleg hahuuna - Isgesen alimnii shuus - Ih shuudergene - Kofye - Luunii sarvuu (Tashuur uvs) - Mugvaa - Namgiin jav - Nogoon tsai - Saahar bolon nuursus ihtei hool huns - Sarmis - Sarislag hunchir - Sibiri toshlog barbaris - Songino - Tolbot arzaahai - Tumen navchit ortuuz - Uutan halist ulaan chinjuu - Uher buljirgunu - Har pyeryets - Har tsai - Hahuuniin tos - Hotoin tsomog - Humsantsetsgiin tos - Humsantsetseg - Het bolovsruulsan hool huns - TSoorgono - TSooriin undes - CHiher uvs - CHiher uvsnii tsomog - SHar gaa - SHoshloirhog hoshoongor - Emiin baluuna - Erendiin tos - Zuun nast - Tums - Byasalgal - Suluu navchit sharilj - Ashvaganda - Oin sogsorgono - Oliviin buyuu chidun jimsnii mod - Usan uzem - Uvsun gurgem