Хусны нахиа, навч, холтос

Birch Leaf and Inner and outer Bark (english)
Листья, почки, кора (бересты) и луб березовой коры (ру́сский)
Betula pendula Roth. (latīna)

Үндсэн арга: Нахиа, навч: 2-4 хоолны халбагыг 400 мл буцлам халуун усанд хийж 1-2 цаг идээшүүлж шүүнэ. Халуун саванд хийж болно. Өдөрт ½ аягаар хоолноос өмнө 3 удаа ууна.

Холтос: 60г /1-2 атга/-ыг 1000 мл усанд хийж зөөлөн гал дээр 30-40 минут буцалгаад идээшүүлж шүүнэ. Өдөрт 100 мл-аар 3-5 удаа ууна.

Угаалга шавшлага: Эмэгтэйчүүдийн өвчлөлийн хувьд унтахын өмнө хөлөө нугалж нуруугаараа хэвтээд угаана. Идээшмэлээ дотроо аль болох сайн оруулахыг хичээнэ. Идээшмэлдээ хумсанцэцгийн тос эсвэл шүүдэргэнийн тос эсвэл зажилуурганын тос заавал дусаана. Нэг удаагийн угаалга 15 минут үргэлжлэнэ, 150мл идээшмэл орно. Дараа нь тампон шургуулна.

Нэг удаагийн сувилгаа: 14-21 хоног. Завсарлага: 14 хоног. Хэмжээ, дамжаа баримтлана.

Амталгаа: НАХИА, НАВЧ: Усан ханд нь алтан шаргал өнгөтэй, үл ялиг гашуун амттай, элдэв үнэргүй, үл ялиг цэлцэгнэнэ.

ХОЛТОС: Усан ханд нь хүрэн бор өнгөтэй, тунгалаг, гашуун амттай, элдэв үнэргүй.

Эмийн үйлдэл

Зохимжтой ба зохимжгүй заалт

Амьсгалын зам

Арьсны өвчин

Ауто дархлааны өвчин

Дотоод шүүрлийн өвчин

Зүрх судас, цусны тогтолцоо

Мэдрэлийн тогтолцоо

Нөхөн үржихүй

Тунгалгын эд эс

Хоол боловсруулах эрхтэн

Яс, булчин, шөрмөсний тогтолцоо

Эх үүсвэр

  • Pocket Guide to Herbal Medicine “Thieme” 2004

Тэмдэглэгээний утга

  • Ийм тэмдэг нь эмчилгээний өндөр үр дүнтэй бөгөөд эрдэм шинжилгээний туршилт, судалгаагаар нотлогдсон болохыг илэрхийлнэ.
  • Ийм тэмдэг нь хүний биед сайн нөлөөтэй гэдэг нь судалгаагаар нотлогдсон. Гэхдээ бүхэл ургамлын хувьд авч үзвэл 3 одтой бүтээгдэхүүнийг арай гүйцэхгүй аж.
  • Ийм тэмдэг нь эмчилгээ, шим тэжээлийн эерэг үр дүнтэй болохыг илэрхийлнэ. Голдуу ардын уламжлалт практикт олон зуун жилийн турш өргөн хэрэглэгддэг туршлагатай. Туршилтын амьтан дээр судлагдаж сайн нь тогтоогдсон. Өчигдрийн ардын эмчилгээнд хэрэглэдэг байсан эмийн ургамал өнөөдөр шинжлэх ухаанаар нотлогдсон эмчилгээ болдог гэдгийг санаандаа авбал зохино.
  • Ийм тэмдэг нь гаж нөлөө буюу зохимжгүй заалтыг илэрхийлнэ.
Husnii nahia, navch, holtos - Husnii ongol muug (chaga) - Husnii muugnii tsomog - Undsen arga: Nahia, navch: 2-4 hoolnii halbagiig 400 ml butslam haluun usand hiij 1-2 tsag ideeshuulj shuune. Haluun savand hiij bolno. Udurt ½ ayagaar hoolnoos umnu 3 udaa uuna. Holtos: 60g /1-2 atga/-iig 1000 ml usand hiij zuulun gal deer 30-40 minut butsalgaad ideeshuulj shuune. Udurt 100 ml-aar 3-5 udaa uuna. Ugaalga shavshlaga: Emegteichuudiin uvchluliin huvid untahiin umnu huluu nugalj nuruugaaraa hevteed ugaana. Ideeshmelee dotroo ali boloh sain oruulahiig hicheene. Ideeshmeldee humsantsetsgiin tos esvel shuudergeniin tos esvel zajiluurganiin tos zaaval dusaana. Neg udaagiin ugaalga 15 minut urgeljlene, 150ml ideeshmel orno. Daraa ni tampon shurguulna. Neg udaagiin suvilgaa: 14-21 honog. Zavsarlaga: 14 honog. Hemjee, damjaa barimtlana. Amtalgaa: NAHIA, NAVCH: Usan hand ni altan shargal ungutei, ul yalig gashuun amttai, eldev unergui, ul yalig tseltsegnene. HOLTOS: Usan hand ni huren bor ungutei, tungalag, gashuun amttai, eldev unergui. - Baigaliin antibiotik - Biyeiin shingenii huchilleg ihdeh (emgeg) - Stryeptokokkiin nyangiin haldvar, idevhjilt, tuugeer uusgegdsen uvchluluud - Fitoestrogyen - Humsnii muuguntsur - TSus tsevershuuleh - TSeveruut userhiilel - TSer hovhloh - SHees tuuh - Eleg tsevershuuleh (eleg bohirdson) - Ehes shavhraga gadagshluulah - Angina (guilsiin bulchirhain urevsel) - Bronhit - Dood zamiin emgeg (tuvunhi, muguursun hooloi, uushignii urevsel) - Deed zamiin emgeg (hamar, zalgiuriin urevsel) - Ulirliin chanartai amisgaliin zamiin harshil - Uushgi usjih - Uushginii suriyee - Uushginii urevsel (hatgaa) - Uushignii halis urevseh - Haniad, tomuu - Arisnii namars - Arisnii hort havdar /havluur havdar buyuu myelanoma/ - Arisnii emgeg - Batga, shovil, yum tuurah - Hevtriin tsoorhoi - TSatsrag tuyaanii hordlogo /radio idevhit bodisiin hor gadagshluulah, himiin emchilgeeg horguijuuleh / - Uye muchnii herlegt urevsel, uye much uvduh - Bambai bulchirhainii daavriin dutagdal (BBDD) - Undguvchnii helhee uilanhai - Progyestyeronii homsdol - Umain dotorhi halisnaas userhiilsen uilanhai - Us unah - CHihriin shijingiin hev shinj 1, 2 - Estrogyenii davamgailal - Zurhnii havan - Zurhnii tsusan hangamjiin dutmagshil - Sudas toston hatuurah - Holyestyerin, triglitsyeridiin hemjee nemegdeh - TSus bagadalt - TSusnii daralt ihdeh - Arhag stryess - Bodisiin soliltsoonii hamshinj - Nuruunii medreliin yozooriin urevsel - Stryessiin shaltgaant setgetsiin uvchin - Tulai - Uye much, uvdug uyeteh (uye yasjih) - Jiremsen - Undguvchnii naaldangi - Savnii (umain) huzuunii ulailt - Turuu bulchirhai shohoijih - Umain bulchingiin horgui havdar - Umain hort havdar - Urguidel - Huhnii hort havdar - TSevershilt - Tungalgiin bulchirhai tomroh - Tungalgiin zogsongshil - Tungalgiin ed es, sudal bohirdoh - Buurnii tevshintseriin urevsel - Buurnii ugshiltai havan - Buurnii urevsel - Buurnii chuluu - Buurund tsus hurah - Buduun gedesnii urevsel - Davsagnii huudiin haniin urevsel - Noir bulchirhain arhag urevsel - Nyan, yalanguyaa gedesnii savhantsriin nyan (Eshyerihiin savhantsar) - Suurguu - Tuhain buteegdehuund het medremtgii uyed - Hodood gedes hyamrah - Hodood gedesnii salst burhevchiin urevsel - Hodood, hos, ulaan hooloinii sharhlaa - Hodoodnii urevsel - Huuch, harshil hudulguh magadlaltai - TSus utgursun (tsusnii zogsongshil) - TSusnii huudii, elegnii urevsel - TSusnii huudiin urevsel - TSusnii chuluu - TSusan suulga - SHar uvchin - SHimegch horhoi - Eleg bugluruh - Eleg, tsusnii huudiin urevsel - Elegnii “V” virusiin urevsel - Elegnii “S” virusiin urevsel - Elegnii arhag urevsel - Elegnii uuhshilt - Elegnii shohoijilt - Em uuj esvel taria hiilgej baigaa - Builnii suult - SHud uvduh - YAs urgah - YAs, zuulun ediin bertenge - YAsnii suriyee - Odoi dal mod - Tureg shosh - SHar buurtsag - Samarhai - Saaral nurges - “5-alifa-ryedaktyes” hemeeh enzyem - TSetsegt baitsaa - Zeergeniin tsomog - Tosondoi muug - TSuulbar baldargana