Нөхөн үржихүйн дааврын тэнцвэр алдагдах

Reproductive hormone imbalance (english)
Репродуктивные гормональные нарушения (ру́сский)

Дааврын тэнцвэр бол бүсгүйчүүдийн амин сүнс юм бна.

 

1/ Дааврын тэнцвэр алдагдсаны улмаас сарын юм хэт ихээр өвдөж ирэх, эсвэл алга болох, эсвэл мөчлөг алдагдах, ЦДИ, умайн доторхи хананаас гадагшаа чиглэсэн ургацаг, өндгөвчний уйланхай, үрэвсэл үүсэх, үргүйдэх, аймшигт зүүд зүүдлэх, эсвэл хэт унтах, толгой эргэх, батга гарах,  умайн булчингийн хоргүй хавдар, бэлгийн хөрөлт, үр зулбах зэрэг эмэгтэйчүүдийн элдэв зовиур эмгэг үүсэх магадлалтай болдог аж.

 

Эстроген даавар дутагдах үед:

 

–       Шөнөөр хөлөрнө.

–       Нүүр минчийж улайна

–       Үтрээ хуурайшна

–       Бэлгийн үед өвдөнө

 

ЭИ-ийн үеийн үндсэн зовиур, шинж тэмдэг (PCSS):

Бэлгийн дур тачаал буурах, чалх сулрах

Сарын юм алдагдах, ихээр ирэх /Profound  menstrual bleeding/, ирэхийн өмнө өвдөх

Бөөлжис цутгах, бөөлжих

Мөөгөнцөрдөх

Гэдэс дүүрэх

Түргэн таргалах, ялангуяа хэвлийгээр гүзээ суух (эрч, эм: өөх тосонд байгаа энзим нь бөөрний дээд булчирхайны дааврыг эстроген болгож хувиргадаг аж)

Хөлийн шөрмөс татах

Нүүр минчийж улайх

          Сэтгэлээр унах, сэтгэл санаа тогтворгүй болох, хямрах, уурлах, асгартал уйлах /emotional outbursts/, СМС хүндрэх /депресст орох/

Тархиар хатгуулах

Умайн булчингийн хоргүй хавдар, өндгөвчний уйланхай, ӨСХУ, умайн доторх хальснаас үсэрхийлсэн уйланхайнууд, хөхний үрэвсэл үүсэх

Нойргүйдэх

Харшилтай болох /астма, чонын хөрвөш гэх мэт/

Цус нөжрөх

Хөхөөр эмзэглэх

Цөсний хүүдийн эмгэг үүсэх

Бие сулрах, ядрах /Weepiness/

          Анхаарал төвлөрөхгүй байх, андуурах, мартах

Нүүрээр үс ургах

Үс унах /эрч/

Нүд хуурайших

Хавагнах

Цагаас эрт хөгшрөх

Цагаас эрт шилжилтийн шинж тэмдэг үзэгдэх /эм/

Цагаас оройтож шилжилтийн шинж тэмдэг ирэх /эрч/

ББДИ

Элэгний хатуурал

ЦДБ

Тестостерон буурах (эрч)

Эрч үрийн чанар, тоо хэмжээ багасах

Үргүйдэх (эрч: йод дутагдсан байх магадлалтай)

Судас тостон хатуурах (эрч)

Түрүү булчирхай томрох (эрч)

Хөх ургах (gynecomastia: ПХ+ТХ-ЭИ үүсдэг аж. эрч)

Төмсөг жижигрэх

Стрессээ хариулахгүй болох (эрч)

Ой санамж муудах

Цус харвалтын эрсдэл өндөржих (эрч)

Зүрхээр хатгуулах (эрч)

Шодой хөвчрөхгүй болох

Чихрийн шижингийн хэв шинж 2 үүсэх

Булчингийн овор хэмжээ багасах зэрэг болой.

Андроген нь эмэгтэйчүүдийн хувьд эстроген болж хувирах, яс бэхжүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэнэ.

 Андроген даавар ихдэх үед:

–       Нүүр, гаран дээр үс ургана. Сахал ургана /in hirsute women/

–       ЦДИ, чихрийн шижин үүснэ. Холестерин нэмэгдэнэ.

–       Үргүйдэнэ

–       Үс унана, шингэрнэ

–       Өндгөвчний уйланхай үүснэ

–       Батга гарна

–       Бөөрний дээд булчирхайн төрөлхийн томролт /congenital adrenal hyperplasia/ үүсэх магадлалтай

–       Өндгөвчний болон бөөрний дээд булчирхайн хавдар үүснэ

Андроген даавар багадах үед:

–       Сексэнд дургүй болно.

–       Ядарна

–       Ясны өвчинд мэдрэмтгий болно

–       Минчийж улайна

Андроген даавар багасах нь голдуу цэвэршилтийн өмнөх жилүүдэд тохиолдох нь элбэг.

Прогестерон /жирэмсэлтийн даавар ч гэнэ/ дутагдах үед:

–        Яс хэврэгшинэ

–       Үр тогтохгүй болно

–       Нойргүйдэл үүснэ

2/ ДААВРЫН ТЭНЦВЭРИЙГ ХАНГАЖ БАЙХЫН ТУЛД ДАРААХ 8 ЗҮЙЛД ОНЦГОЙ АНХААРАХ. ҮҮНД:

1             “Омега-6” хагас үл ханасан өөх тосоос зайлхийх;  Ургамлын тос, газрын самар, шар буурцгийн тос, маргарин идэхгүй байх. Наргил модны тос, цөцгийн тос, оливийн тос, загасны тос / Омега-3/ хэрэглэж байх.

2             Ялангуяа цагаан бүтээгдэхүүнээс зайлхийх эсвэл маш бага идэх. Үүнд буудайн дээд гурлын бүтээгдэхүүн, саахар, өөх тос, давс, цагаан будаа орж бна. Чадвал нэг сар буудай амсахгүй байх /trial off/.

3             Кафейнаас зайлхийх. Үүний оронд алтантовч, батраш, бөөрөлзгөнийн навч, лавандир зэрэг кофейнгүй ургамал ууж байх.

4             Элдэв хор, химийн бүтээгдэхүүнээс зайлхийх. Жирэмсэлтийг зосоогч эм уухгүй байх.

5             Сайн унтаж амарч байх.

6             Дасгал хөдөлгөөн, биеийн тамир хийж байх. Усанд сэлэх. Гүнзгий амьсгаа авч байх гэм мэт. Бясалгалд явах.

7             Таргалахгүй байх.

8             Бүхэл үрийн тариа, хулуу, маалинга, наранцэцгийн үр идэж байх. Ус сайн уух. Замбараагүй өөрөөр хэлвэл, ямар нэг хуваарьгүй хоол идэхгүй байх.

http://wellnessmama.com/5425/balance-hormones/

http://www.mindbodygreen.com/0-11099/15-tips-to-balance-your-hormones-hint-you-dont-need-to-take-hormones.html

http://beforeitsnews.com/health/2013/06/5-realistic-pcos-natural-treatment-remedies-2495012.html

3/ ДАРААХ ХООЛ ХҮНС ХЭРЭГЛЭЖ, УРГАМЛААС УУЖ БОЛНО. ҮҮНД:

Хоол ундаа сайн зохицуулах нь нэг номерын эмчилгээ юм. Ислэг ихтэй хоол идэх /буржгар байцаа, цэцэгт байцаа, бөөрөнхий байцаа, элэлг цэвэршүүлэх хоол /хүрэн манжин, лууван, артишок, нимбэг, багваахай/, дархлаа тэтгэгчид сармис, сонгино/

Усан үзмийн тос
 Тавансалааны үр, мааланганы үр /лигнан, ислэг ихтэй/

Загасны тос

Яргуй  /Pasque flower (Anemone pulsatilla), өвдөлт намдаах, агчилт тавиулах, мэдрэл тайвшруулах, сэтгэцийн сульдааг хөнгөлөх, толгой өвдөх, нойргүйдэх, нойр дэмжих/

Сараана

Гачуурын шилмүүс

Цээнэ + чихэр өвс /умайн доторхи хананд гадагшаа ургацаг гарах, умайн булчинийн хоргүй хавдар, андроген ихэдсэн /high androgens or estrogen dominance/, сарын юм өвдөж ирэх, ихээр ирэх, мөчлөг алдагдах/

Бөөрөлзгөнийн жимс, навч

Заарт мовира /1цх 1аяга бхух 2-3 сар ууна/

Алимны эсгэсэн охь ууна. /энэ нь сахар бууруулж, турахад дэмжлэг үзүүлнэ.  

3.1/ Дараах ургамал прогестерон даавар нэмэгдүүлнэ. Үүнд:

Луувангийн навч

Цээнэ

Цооргонын цомог

Дөрвөлсөн мүгэз

Хунчир

Яргуй

Сахалины бөөрөлзгөнийн навч

Дараах ургамал прогестерон даавар бууруулна. Үүнд:

Улаан хошоонгор

Чихэр өвс

Задь

3.2/ Дараах ургамал андроген дааврыг бууруулна. Үүнд:

Цээнэ + чихэр өвс

Гачуурын шилмүүс /лигнан ихтэй/

Мааланганы үр

Батраш ууна.  /эсвэл чихэр өвс, батраштай цомог/

3.3/ Эстроген багадаж эхлэхэд дараах ургамал ууна:
Бөөрөлзгөнийн навч
Чацарганы жимс, навч
Жүрж, нимбэгний жимс, шүүс
Лууван
Буржгар байцаа
Бүхэл үрийн үр тарианууд 
3.4/ Эстроген ихэдснийг дараах ургамал ууж бууруулна:

Чихэр өвс /сарын юмны эхний хагаст өндгөн эс гадагшлах хүртэл /ovulation/ чихэр өвс ууна, 2 дугаар хагаст сах бөөрөлзгөнө ууна. Чихэр өвс эстрогеныг бууруулж, прогестерон нэмэгдүүлнэ/

Чихэр өвсний цомог

Царгас /ялангуяа эрчүүдэд бас сайн/

Яншуйны цомог

Цооргонын цомог

Гичгэнийн цомог

Зэлэн зангуу

Цахилдаг

Бадаан, Бадааны цомог

Халгайны үндэс

Туурцагны цомог

Чонын хэлний цомог

Улаан тэсийн жимсний цомог

Багваахай

***

Дааврын өөрчлөлт үүсч дотоод шүүрлийн хямрал эхлэхэд сэтгэлийн тотворгүй байдал, стресс үүсч эхэлдэг. Энэ үед тайвшруулагч ургамлын цай ууж болно. Тухайбал, хотой, хошоон, алтанцэгцүүхэй, батраш бүхий цомог байх жишээтэй. Түүнчлэн, хунчирын цомог, ташуурын цомог, сөдийн цомог, лавандрын цомог, хахуунын цомог гэх мэтийг ууж болно.

 

Дааврын тэнцвэржилтийг хангахын тулд доор хаяж 3 сар эмчлүүлэх, сувилуулах хэрэгтэй байдаг.

 

Эх үүсвэр:

/“Травинка” сонин 2014 онгы №6, №7/

http://www.elevatevitality.com.au/herbs-for-female-hormonal-balance/

http://beforeitsnews.com/health/2013/06/5-realistic-pcos-natural-treatment-remedies-2495012.html

http://www.healthywomen.org/condition/androgen

Зохимжтой ба зохимжгүй ургамлын бүтээгдэхүүн

Тэмдэглэгээний утга

  • Ийм тэмдэг нь эмчилгээний өндөр үр дүнтэй бөгөөд эрдэм шинжилгээний туршилт, судалгаагаар нотлогдсон болохыг илэрхийлнэ.
  • Ийм тэмдэг нь хүний биед сайн нөлөөтэй гэдэг нь судалгаагаар нотлогдсон. Гэхдээ бүхэл ургамлын хувьд авч үзвэл 3 одтой бүтээгдэхүүнийг арай гүйцэхгүй аж.
  • Ийм тэмдэг нь эмчилгээ, шим тэжээлийн эерэг үр дүнтэй болохыг илэрхийлнэ. Голдуу ардын уламжлалт практикт олон зуун жилийн турш өргөн хэрэглэгддэг туршлагатай. Туршилтын амьтан дээр судлагдаж сайн нь тогтоогдсон. Өчигдрийн ардын эмчилгээнд хэрэглэдэг байсан эмийн ургамал өнөөдөр шинжлэх ухаанаар нотлогдсон эмчилгээ болдог гэдгийг санаандаа авбал зохино.
  • Ийм тэмдэг нь гаж нөлөө буюу зохимжгүй заалтыг илэрхийлнэ.


TSustai haniah - Hush, huvuntiin tsomog - Nuhun urjihuin daavriin tentsver aldagdah - Daavriin tentsver bol busguichuudiin amin suns yum bna.   1/ Daavriin tentsver aldagdsanii ulmaas sariin yum het iheer uvduj ireh, esvel alga boloh, esvel muchlug aldagdah, TSDI, umain dotorhi hananaas gadagshaa chiglesen urgatsag, undguvchnii uilanhai, urevsel uuseh, urguideh, aimshigt zuud zuudleh, esvel het untah, tolgoi ergeh, batga garah,  umain bulchingiin horgui havdar, belgiin hurult, ur zulbah zereg emegteichuudiin eldev zoviur emgeg uuseh magadlaltai boldog aj.   Estrogyen daavar dutagdah uyed:   –       SHunuur hulurnu. –       Nuur minchiij ulaina –       Utree huuraishna –       Belgiin uyed uvdunu   EI-iin uyeiin undsen zoviur, shinj temdeg (PCSS): Belgiin dur tachaal buurah, chalh sulrah Sariin yum aldagdah, iheer ireh /Profound  menstrual bleeding/, irehiin umnu uvduh Buuljis tsutgah, buuljih Muuguntsurduh Gedes duureh Turgen targalah, yalanguyaa hevliigeer guzee suuh (erch, em: uuh tosond baigaa enzim ni buurnii deed bulchirhainii daavriig estrogyen bolgoj huvirgadag aj) Huliin shurmus tatah Nuur minchiij ulaih           Setgeleer unah, setgel sanaa togtvorgui boloh, hyamrah, uurlah, asgartal uilah /emotional outbursts/, SMS hundreh /dyepryesst oroh/ Tarhiar hatguulah Umain bulchingiin horgui havdar, undguvchnii uilanhai, USHU, umain dotorh halisnaas userhiilsen uilanhainuud, huhnii urevsel uuseh Noirguideh Harshiltai boloh /astma, choniin hurvush geh met/ TSus nujruh Huhuur emzegleh TSusnii huudiin emgeg uuseh Biye sulrah, yadrah /Weepiness/           Anhaaral tuvluruhgui baih, anduurah, martah Nuureer us urgah Us unah /erch/ Nud huuraishih Havagnah TSagaas ert hugshruh TSagaas ert shiljiltiin shinj temdeg uzegdeh /em/ TSagaas oroitoj shiljiltiin shinj temdeg ireh /erch/ BBDI Elegnii hatuural TSDB Tyestostyeron buurah (erch) Erch uriin chanar, too hemjee bagasah Urguideh (erch: iod dutagdsan baih magadlaltai) Sudas toston hatuurah (erch) Turuu bulchirhai tomroh (erch) Huh urgah (gynecomastia: PH+TH-EI uusdeg aj. erch) Tumsug jijigreh Stryessee hariulahgui boloh (erch) Oi sanamj muudah TSus harvaltiin ersdel undurjih (erch) Zurheer hatguulah (erch) SHodoi huvchruhgui boloh CHihriin shijingiin hev shinj 2 uuseh Bulchingiin ovor hemjee bagasah zereg boloi. Androgyen ni emegteichuudiin huvid estrogyen bolj huvirah, yas behjuulehed chuhal uureg guitsetgene.  Androgyen daavar ihdeh uyed: –       Nuur, garan deer us urgana. Sahal urgana /in hirsute women/ –       TSDI, chihriin shijin uusne. Holyestyerin nemegdene. –       Urguidene –       Us unana, shingerne –       Undguvchnii uilanhai uusne –       Batga garna –       Buurnii deed bulchirhain turulhiin tomrolt /congenital adrenal hyperplasia/ uuseh magadlaltai –       Undguvchnii bolon buurnii deed bulchirhain havdar uusne Androgyen daavar bagadah uyed: –       Syeksend durgui bolno. –       YAdarna –       YAsnii uvchind medremtgii bolno –       Minchiij ulaina Androgyen daavar bagasah ni golduu tsevershiltiin umnuh jiluuded tohioldoh ni elbeg. Progyestyeron /jiremseltiin daavar ch gene/ dutagdah uyed: –        YAs hevregshine –       Ur togtohgui bolno –       Noirguidel uusne 2/ DAAVRIIN TENTSVERIIG HANGAJ BAIHIIN TULD DARAAH 8 ZUILD ONTSGOI ANHAARAH. UUND: 1             “Omyega-6” hagas ul hanasan uuh tosoos zailhiih;  Urgamliin tos, gazriin samar, shar buurtsgiin tos, margarin idehgui baih. Nargil modnii tos, tsutsgiin tos, oliviin tos, zagasnii tos / Omyega-3/ hereglej baih. 2             YAlanguyaa tsagaan buteegdehuunees zailhiih esvel mash baga ideh. Uund buudain deed gurliin buteegdehuun, saahar, uuh tos, davs, tsagaan budaa orj bna. CHadval neg sar buudai amsahgui baih /trial off/. 3             Kafyeinaas zailhiih. Uunii orond altantovch, batrash, buurulzguniin navch, lavandir zereg kofyeingui urgamal uuj baih. 4             Eldev hor, himiin buteegdehuunees zailhiih. Jiremseltiig zosoogch em uuhgui baih. 5             Sain untaj amarch baih. 6             Dasgal hudulguun, biyeiin tamir hiij baih. Usand seleh. Gunzgii amisgaa avch baih gem met. Byasalgald yavah. 7             Targalahgui baih. 8             Buhel uriin taria, huluu, maalinga, narantsetsgiin ur idej baih. Us sain uuh. Zambaraagui uuruur helvel, yamar neg huvaarigui hool idehgui baih. http://wellnessmama.com/5425/balance-hormones/ http://www.mindbodygreen.com/0-11099/15-tips-to-balance-your-hormones-hint-you-dont-need-to-take-hormones.html http://beforeitsnews.com/health/2013/06/5-realistic-pcos-natural-treatment-remedies-2495012.html 3/ DARAAH HOOL HUNS HEREGLEJ, URGAMLAAS UUJ BOLNO. UUND: Hool undaa sain zohitsuulah ni neg nomyeriin emchilgee yum. Isleg ihtei hool ideh /burjgar baitsaa, tsetsegt baitsaa, buurunhii baitsaa, elelg tsevershuuleh hool /huren manjin, luuvan, artishok, nimbeg, bagvaahai/, darhlaa tetgegchid sarmis, songino/ Usan uzmiin tos  Tavansalaanii ur, maalanganii ur /lignan, isleg ihtei/ Zagasnii tos YArgui  /Pasque flower (Anemone pulsatilla), uvdult namdaah, agchilt taviulah, medrel taivshruulah, setgetsiin sulidaag hunguluh, tolgoi uvduh, noirguideh, noir demjih/ Saraana Gachuuriin shilmuus TSeene + chiher uvs /umain dotorhi hanand gadagshaa urgatsag garah, umain bulchiniin horgui havdar, androgyen ihedsen /high androgens or estrogen dominance/, sariin yum uvduj ireh, iheer ireh, muchlug aldagdah/ Buurulzguniin jims, navch Zaart movira /1tsh 1ayaga bhuh 2-3 sar uuna/ Alimnii esgesen ohi uuna. /ene ni sahar buuruulj, turahad demjleg uzuulne.   3.1/ Daraah urgamal progyestyeron daavar nemegduulne. Uund: Luuvangiin navch TSeene TSoorgoniin tsomog Durvulsun mugez Hunchir YArgui Sahalinii buurulzguniin navch Daraah urgamal progyestyeron daavar buuruulna. Uund: Ulaan hoshoongor CHiher uvs Zadi 3.2/ Daraah urgamal androgyen daavriig buuruulna. Uund: TSeene + chiher uvs Gachuuriin shilmuus /lignan ihtei/ Maalanganii ur Batrash uuna.  /esvel chiher uvs, batrashtai tsomog/ 3.3/ Estrogyen bagadaj ehlehed daraah urgamal uuna: Buurulzguniin navch CHatsarganii jims, navch Jurj, nimbegnii jims, shuus Luuvan Burjgar baitsaa Buhel uriin ur tarianuud  3.4/ Estrogyen ihedsniig daraah urgamal uuj buuruulna: CHiher uvs /sariin yumnii ehnii hagast undgun es gadagshlah hurtel /ovulation/ chiher uvs uuna, 2 dugaar hagast sah buurulzgunu uuna. CHiher uvs estrogyeniig buuruulj, progyestyeron nemegduulne/ CHiher uvsnii tsomog TSargas /yalanguyaa erchuuded bas sain/ YAnshuinii tsomog TSoorgoniin tsomog Gichgeniin tsomog Zelen zanguu TSahildag Badaan, Badaanii tsomog Halgainii undes Tuurtsagnii tsomog CHoniin helnii tsomog Ulaan tesiin jimsnii tsomog Bagvaahai *** Daavriin uurchlult uusch dotood shuurliin hyamral ehlehed setgeliin totvorgui baidal, stryess uusch eheldeg. Ene uyed taivshruulagch urgamliin tsai uuj bolno. Tuhaibal, hotoi, hoshoon, altantsegtsuuhei, batrash buhii tsomog baih jisheetei. Tuunchlen, hunchiriin tsomog, tashuuriin tsomog, sudiin tsomog, lavandriin tsomog, hahuuniin tsomog geh metiig uuj bolno.   Daavriin tentsverjiltiig hangahiin tuld door hayaj 3 sar emchluuleh, suviluulah heregtei baidag.   Eh uusver: /“Travinka” sonin 2014 ongii №6, №7/ http://www.elevatevitality.com.au/herbs-for-female-hormonal-balance/ http://beforeitsnews.com/health/2013/06/5-realistic-pcos-natural-treatment-remedies-2495012.html http://www.healthywomen.org/condition/androgen - Ajgiin tsomog - Altangagnuuriin tsomog - Altanzul (Jinjiihuar) - Arzaahainii tsomog - Artishokiin tsomog - Bagvaahai - Bagvaahainii isgesen handmal - Badaanii tsomog - Batrash - Burgasnii tsomog - Berishiin tsomog - Galuun gichgene (dambu-sazan) - Gachuur - Gichgeniin tsomog - Dalain baitsaa - Durvulsun mugez /ryegombo/ - Zadi - Zanguunii tsomog - Zurugtsetseg - Iguushingiin tsomog - Lavandriin tsomog - Liiriin tsomog - Luuvan - Maalingiin ur, tos - Munhtsetsgiin tsomog - Muhar tsagaan - Nohoin hoshuunii ur jims, tsetseg, navch - Olivtoi shuudergeniin tos - Ongol muugnii tsomog - Uvuljuur tsomog - Pagdgar badaan - Saraana - Saraaniin tsomog - Sahalinii buurulzgunu - Sudiin tsomog - Tashuuriin tsomog - Tulugch uvs - Temeeljiin uriin tos - Ulaan turuudai - Usan uzmiin yasnii tos - Uhriin nudnii navch, muchir - Uhriin nudnii tsomog - Hahuuniin tsomog - Hoshuu tarianii tsomog - Humsantsetsgiin tos - Humsantsetseg (nariin shilbe) - Hunchiriin tsomog - Husnii nahia, navch, holtos - Huren manjin - TSagaan halgainii tsomog - TSargas (hyangar) - TSahildag - TSahildagnii tsomog - TSoorgoniin tsomog - TSeeniin yagaan tsetseg - TSeene /undes, navch, tsetseg buyuu sogoon sav/ - CHatsargana - CHiher uvs (undes) - CHiher uvsnii tsomog - CHiher uvstei tsai - CHoniin hel /tom navchit degd, uher degd/ - CHoniin helnii tsomog - CHudurguniin tsomog - SHants modnii holtos (Zaart movira) - SHuudergeniin koktyeili - SHuudergeniin tsomog - SHuhert uvuljuur - Erdeneshish - Es Eniin tsomog - YArgui - Mikrokokkiin nyangiin haldvar, tuugeer uusgegddeg uvchluluud - Klyebsiyella pnyevmoni nyan ustgah - Zurhnii bulchind barzgar uuseh - SHigyella nyangiin haldvar, tuugeer uusgegddeg uvchluluud - Psyevdomonas aruginosa nyangaar uusgegdej bolzoshgui uvchluluud - Protyeus nyangaar uusgegdsen uvchluluud - Emiin urgamliin antibiotik emiin uildel - Husnii hag - Ganga, hotoin tsomog - Derevger havisgana