Бадарцэцэг (навч) Basil (english); Базилик (ру́сский); Ocimum basilicum L. (latīna)

Шим тус: Шүд цухуйхад үүсэх зовиур /Odontosis/, ангина, хоолой өвдөх /өдөрт 4-6 удаа зайлна/, нүдний салст бүрхэвчийн үрэвсэл, нүүрний арьсанд хатуурсан юм үүсэх /acrochordon/, амьтанд хазуулах, батга, арьсны харшил, арьс хөхрөх, толгойн хуйханд юм туурах, хагатах /seborrhea/, хуурай арьсны гоо сайхан /уухын сацуу угааж шавшина/, чих өвдөх /жин тавина/, амнаас эвгүй үнэр үнэртэх, ой ухаан, ханиад томуу, хамрын шуухниа /навчийг зажилна/, шамбарам /Hemorrhoid: уухын сацуу бургуй тавина/, астма, бүгшүүлэн ханиалгах, усан хаван, алаг морьт, ажлын чадвар сулрах /өглөө зөгийн балтай ууна/, толгой өвдөх, ЦДИ, тархиар хатгуулах, үе мөч өвдөх, тулай, өтгөн хатах, гэдэс гүйлгэх, цусан суулга, шээс өвдөж гарах, шартах, хорт хавдар /өрц, нүд, элэг, дэлүү, ходоод/, шээсээр уургаа алдаж, хавагнах бөөрний өвчин, гэдэс дүүрэх, ходоод гэдсээр хатгуулахад хэрэглэнэ.
Үйлдэл: Агчилт тавиулах, ходоодны хүчиллэгийг саармагжуулах /Antacid/, шээс хөөх, нян, шимэгч хорхойг устгах, зөөлөн тайвшруулах /Demulcent, Sedative, Tranquilizer/, эхийн сүүг саамшуулах, сарын юм ирүүлэх /Emmenagogue/ үндсэн үйлдэлтэй.

Арга: 1-2 цайны халбагыг 1 аяга буцлам халуун усанд хийж идээшүүлнэ. Өдөрт ½-1 аягаар 1-2 удаа ууна. Цай шиг ууж болно. Зөгийн бал, жимс, саахараар амталж болно. Тууштай уух нөхцөлд хүүхэд, жирэмсэн ба хөхүүл болон бөөрний чулуутай үед эмчтэйгээ зөвлөлдөнө. Нэг удаагийн сувилгаа: 14-21 хоног. Завсарлага: 14 хоног.
Хоолонд амтлагч байдлаар хэрэглэхээс гадна салатанд хийнэ.
Зарим орнуудад бадарцэцгийг мөнгө даллагч гэж үзэж хэтэвчиндээ авч явдаг. Цагаан эрвээхэй даажуулна.
Идээшмэлийн өнгө: тунгалаг, хүрэн шаргал, амт: гашуун биш атлаа содон аагтай, гоё үнэртэй.

Хэрэглэх заалт:

Амьсгалын зам

Арьсны өвчин

Ауто дархлааны өвчин

Зүрх судас, цусны тогтолцоо

Мэдрэлийн тогтолцоо

Нөхөн үржихүй

Хоол боловсруулах эрхтэн

Яс, булчин, шөрмөсний тогтолцоо

Тэмдэглэгээний утга

  • Ийм тэмдэг нь эмчилгээний өндөр үр дүнтэй бөгөөд эрдэм шинжилгээний туршилт, судалгаагаар нотлогдсон болохыг илэрхийлнэ.
  • Ийм тэмдэг нь хүний биед сайн нөлөөтэй гэдэг нь судалгаагаар нотлогдсон. Гэхдээ бүхэл ургамлын хувьд авч үзвэл 3 одтой бүтээгдэхүүнийг арай гүйцэхгүй аж.
  • Ийм тэмдэг нь эмчилгээ, шим тэжээлийн эерэг үр дүнтэй болохыг илэрхийлнэ. Голдуу ардын уламжлалт практикт олон зуун жилийн турш өргөн хэрэглэгддэг туршлагатай. Туршилтын амьтан дээр судлагдаж сайн нь тогтоогдсон. Өчигдрийн ардын эмчилгээнд хэрэглэдэг байсан эмийн ургамал өнөөдөр шинжлэх ухаанаар нотлогдсон эмчилгээ болдог гэдгийг санаандаа авбал зохино.
  • Ийм тэмдэг нь гаж нөлөө буюу зохимжгүй заалтыг илэрхийлнэ.


Badartsetseg (navch) - Badmaagiin tsomog - Badartsetsgiin tsomog - SHim tus: SHud tsuhuihad uuseh zoviur /Odontosis/, angina, hooloi uvduh /udurt 4-6 udaa zailna/, nudnii salst burhevchiin urevsel, nuurnii arisand hatuursan yum uuseh /acrochordon/, amitand hazuulah, batga, arisnii harshil, aris huhruh, tolgoin huihand yum tuurah, hagatah /seborrhea/, huurai arisnii goo saihan /uuhiin satsuu ugaaj shavshina/, chih uvduh /jin tavina/, amnaas evgui uner unerteh, oi uhaan, haniad tomuu, hamriin shuuhnia /navchiig zajilna/, shambaram /Hemorrhoid: uuhiin satsuu burgui tavina/, astma, bugshuulen hanialgah, usan havan, alag morit, ajliin chadvar sulrah /ugluu zugiin baltai uuna/, tolgoi uvduh, TSDI, tarhiar hatguulah, uye much uvduh, tulai, utgun hatah, gedes guilgeh, tsusan suulga, shees uvduj garah, shartah, hort havdar /urts, nud, eleg, deluu, hodood/, sheeseer uurgaa aldaj, havagnah buurnii uvchin, gedes duureh, hodood gedseer hatguulahad hereglene. Uildel: Agchilt taviulah, hodoodnii huchillegiig saarmagjuulah /Antacid/, shees huuh, nyan, shimegch horhoig ustgah, zuulun taivshruulah /Demulcent, Sedative, Tranquilizer/, ehiin suug saamshuulah, sariin yum iruuleh /Emmenagogue/ undsen uildeltei. Arga: 1-2 tsainii halbagiig 1 ayaga butslam haluun usand hiij ideeshuulne. Udurt ½-1 ayagaar 1-2 udaa uuna. TSai shig uuj bolno. Zugiin bal, jims, saaharaar amtalj bolno. Tuushtai uuh nuhtsuld huuhed, jiremsen ba huhuul bolon buurnii chuluutai uyed emchteigee zuvluldunu. Neg udaagiin suvilgaa: 14-21 honog. Zavsarlaga: 14 honog. Hoolond amtlagch baidlaar hereglehees gadna salatand hiine. Zarim ornuudad badartsetsgiig mungu dallagch gej uzej hetevchindee avch yavdag. TSagaan erveehei daajuulna. Ideeshmeliin ungu: tungalag, huren shargal, amt: gashuun bish atlaa sodon aagtai, goyo unertei. - Amnii hundiin salst burhevchiin urevsel - Angina (guilsiin bulchirhain urevsel) - Bugshuulen hanialgah - Dund chihnii ideet urevsel (bulhi goojih) - Deed zamiin emgeg (hamar, zalgiuriin urevsel) - Haniad, tomuu - Hooloi uvduh - TSer hovhloh - Aris archilgaa - Arisnii huhrult - Batga, shovil, yum tuurah - Horton shavij, nohoind hazuulah - TSatsrag tuyaanii hordlogo /radio idevhit bodisiin hor gadagshluulah, himiin emchilgeeg horguijuuleh / - CHoniin hurvush - Arhag yadargaa, amarhan yadrah - Astma /Muguursun hooloin bagtraa/ - Uye muchnii herlegt urevsel, uye much uvduh - Zurh, sudasnii zoviur - Sudas toston hatuurah - Tarhinii sudasnii tsulhen - Holyestyerin, triglitsyeridiin hemjee nemegdeh - TSusnii daralt ihdeh - TSusnii ergeltiig saijruulah - Arhinaas garah - Darhlaa tetgeh - Zunugluh buyuu Alitshaimyeriin uvchin - Martamhai boloh - Medreliin yadargaa - Noirguidel - Nuruunii medreliin yozooriin urevsel - Nud havdaj ulaih - Nud yadarch chileh - Nudnii everleg burhevchiin nyan buhii sharhlaa - Taivshruulah, tarhi medreliig taitgaruulah - Tarhi tolgoigoor hatguulah - Tolgoi uvduh, duireh - Tolgoi ergeh - Tulai - Utsaarlamtgai boloh, buhimdah - Hugshrultiin yavtsiig udaashruulah - Sariin yum alga boloh - Ehiin suu oruulah, nemegduuleh - Ehes gadagshluulah - Amnaas evgui uner unerteh - Buurnii chuluu - Buurnuus havagnaj, uurgaa aldah - Utgun hatah - Urevsel namdaah - Harshil - Hodood gedes hyamrah - Hodood gedesnii salst burhevchiin urevsel - Hodoodnii hort havdar - Hoolnii shingetsiig saijruulah - Hort havdar - TSusan suulga - SHambaram - SHar tailah, arhinii hordlogo gargah - SHimegch horhoi - SHees tuuh - SHud uvduh - Derevger havisgana - Sanaa dagaj uvduh - Havirga hoorondiin medreliin urevsel - Suurguu - Dalivsiin tsomog - Gishuuniin isgesen handmal - Belgiin zamiin tseveruut userhiilel - Ih dalivs - Umai unjih - Buurulzguniin isgesen handmal